Kilitleme ve etiketleme, adım adım.

EKED / LOTO nedir?

EKED; Enerji Kesme, Kilitleme, Etiketleme ve Doğrulama adımlarının kısaltmasıdır. Uluslararası literatürde Lockout / Tagout (LOTO) olarak bilinir. Amaç, bakım, onarım, temizlik ya da ayar sırasında makinenin beklenmedik şekilde çalışmasını ve içinde kalan enerjinin açığa çıkmasını önlemektir.

Kilit enerjiyi fiziksel olarak keser; etiket ise kimin, ne zaman ve neden kilitlediğini gösterir. Etiket tek başına kilidin yerini tutmaz.

Hangi enerjiler kilitlenir?

• Elektrik: panolar, şalterler, sigortalar, fişler
• Akışkan: su, buhar, gaz ve kimyasal hatlarındaki vanalar
• Pnömatik ve hidrolik: basınçlı hava ve yağ hatları
• Mekanik: yay gerilimi, yükseltilmiş parçalar, dönen kütleler
• Termal: sıcak yüzeyler ve akışkanlar

Kilit kuralları

• Bir kişi, bir kilit, bir anahtar. Her çalışan kendi kişisel kilidini takar; anahtarı yalnızca kendisinde durur.
• Emniyet asma kilitleri yalnızca LOTO için kullanılır; dolap ya da kapı kilidi olarak kullanılmaz.
• Kilidi yalnızca takan kişi çıkarır. Kişi yerinde değilse yazılı bir kilit çıkarma prosedürü uygulanır.
• Renk kodu, kilidin hangi departmana ya da ekibe ait olduğunu uzaktan gösterir.

Grup kilitleme

Çok sayıda kişinin çok sayıda noktada çalıştığı işlerde yetkili kişi tüm izolasyon noktalarını aynı anahtarlı ortak kilitlerle kilitler, anahtarları grup kilitleme kutusuna koyar. Her çalışan kutuya kendi kilidini takar; son kilit çıkmadan anahtarlara ulaşılamaz. Grup kilitleme kutularını inceleyin.

Mevzuat

LOTO prosedürlerinin temel referansı ABD İş Güvenliği ve Sağlığı İdaresi'nin OSHA 29 CFR 1910.147 standardıdır. Türkiye'de 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu işverene risk değerlendirmesi yapma ve tehlikelere karşı önlem alma yükümlülüğü getirir; bakım ve onarım sırasında tehlikeli enerjinin kontrolü bu önlemlerin başında gelir.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; tesisinize özel prosedür iş güvenliği uzmanınızla birlikte hazırlanmalıdır.